30 Χρόνια Εμπειρίας

Ήταν τον Σεπτέμβριο του 1994, όταν έκανα τα πρώτα μου επαγγελματικά βήματα, ακριβώς πριν 30 χρόνια…
Με θράσος και ορμή για τη ζωή, καθώς και ακόρεστη διάθεση για περιπέτεια.

Το νεαρό της ηλικίας δεν μου επέτρεπε να ξέρω πράγματα, τα οποία δεν μας μαθαίνουν ποτέ.
Οι πρώτες συμβουλές που μου έδωσε ένας αναγνωρισμένος Έλληνας επιχειρηματίας της εποχής, τριάντα χρόνια μετά με στοιχειώνουν ακόμα.

«Παιδί μου, αν έχεις μια δραχμή, κάτι μπορείς να κάνεις και να τις κάνεις δύο».
Επίσης μου είπε:
«Αφού αποφάσισες να επιχειρήσεις στην Ελλάδα, φρόντισε να μην έχεις ποτέ τίποτα στο όνομά σου».
Η αλήθεια είναι ότι βγαίνοντας από το μεγαλοπρεπές του γραφείου, λίγα είχα καταλάβει από αυτά που μου είχε πει. Μου έλειπε η εμπειρία.

Ύστερα με παρέσυρε η ζωή, έμαθα με τον δύσκολο τρόπο να επιβιώνω, να ελίσσομαι, να αποτυγχάνω ή να επιτυγχάνω.

Ένα παιδί που όταν ήρθε στην Αθήνα, χωρίς να ξέρει και να τον ξέρει κανείς, προσπαθούσε να βρει τον δρόμο του.

Μέσα σε μια δεκαετία, τα είχα καταφέρει, είχε έρθει η αναγνώριση, τα μεγέθη και τα λεφτά.
Είναι σίγουρα ωραίο συναίσθημα να νιώθεις ότι τα έχεις καταφέρει ή τουλάχιστον έτσι νόμιζα.

Στη πρώτη αυτή δεκαετία, οι δύο πρώτες συμβουλές που μου έδωσαν, ήταν πια και δική μου πραγματικότητα. Όμως για κάποιο λόγο, ένιωθα ότι μου έλειπαν πράγματα. Είχα ερωτήματα που δεν μπορούσα να βρω απαντήσεις.
Ο χώρος που επιχειρηματικά είχα δραστηριοποιηθεί, αφορούσε τις θεωρητικές επιστήμες των επιχειρήσεων, το εμπόριο και την ανθρώπινη ψυχολογία, πεδία με αχανείς γνώσεις.

Την ορμή μου την έδινε η διάθεση για το παίγνιο που αφορούσε πράγματα όπως, να μπορείς να τα καταφέρνεις εκεί που οι άλλοι δεν μπορούν, να είσαι υπεύθυνος και ικανός, να αλλάζεις προς το καλύτερο τις ζωές των ανθρώπων, να έχεις τη δύναμη να μεταμορφώνεις το άσχημο σε όμορφο, η πρόκληση για το άγνωστο, το ρίσκο και ο αστάθμητος παράγον, η ηθική και η υπευθυνότητα να μην αδικείς κανέναν.

Μα πιο πολύ απ’ όλα η ακατανίκητη δίψα για γνώση, που αφορούσε το πώς μπορείς να ξέρεις την αιτία για ό, τι γίνεται, ό, τι συμβαίνει στη ζωή μας και πως αυτό επηρεάζει κατ’ επέκταση το χώρο των επιχειρήσεων.
Εάν μπορείς να προσδιορίσεις τα αίτια, μπορείς στη συνέχεια να βρεις τις ορθές λύσεις για το εκάστοτε θέμα.

Με δόγμα ότι οι επιστήμες, υπηρετούν την νομοτέλεια, η οποία επιβραβεύεται με τη βιωματική γνώση, η επόμενη δεκαετία αφιερώθηκε στις θεμελιώδεις εκείνες αρχές που διέπουν και επιβραβεύουν αυτό.
Το concept της αλήθειας, όποιο και αν είναι αυτό, δεν πέφτει ποτέ, λειτουργεί στο διηνεκές και στηρίζει οτιδήποτε βάλεις μαζί του.

Αρχές που υιοθέτησα στη ζωή μου, είναι οι εξής:
• Το να δίνεις αναγνώριση και να παράγεις συμφωνία με όλους και για όλους, εξυπηρετεί τη βασική αναγκαιότητα των ανθρώπων για επιβίωση.
• Να παραδίδεις πάντα αυτό που υποσχέθηκες και λίγο περισσότερο, έτσι μπορείς να χτίζεις την εμπιστοσύνη.
• Να έχεις υπευθυνότητα για οτιδήποτε αναλαμβάνεις και να φροντίζεις να μην αδικείς κανέναν.
• Να έχεις σαν γνώμονα, τι θα ήθελες εσύ και να κάνεις το καλύτερο που μπορείς γι’ αυτό.
• Να μην περιμένεις το μπράβο, αλλά είναι ωραίο να το βλέπεις και στα μάτια των άλλων.
• Να είσαι ο σκηνοθέτης της ζωής σου, να αποφασίζεις εσύ τι θέλεις, πως θα ήθελες να το κάνεις και τέλος πως αυτό θα είναι.

Τα επιχειρησιακά θέματα επαναλαμβάνονται…
Σε αυτά τα 30 χρόνια, έτυχε να ιδρύσω και να κατέχω εταιρείες διάφορων δραστηριοτήτων, να υπηρετήσω ως γενικός διευθυντής ή διευθύνων σύμβουλος σε αρκετές άλλες.

Επιπλέον, να παρέχω επιχειρηματική συμβούλευση σε εκατοντάδες επιχειρήσεις ή φορείς και να δώσω εκατοντάδες σεμινάρια στον επιχειρηματικό κόσμο.

Όλα αυτά τα χρόνια, ακούω επανειλημμένα τις εξής φράσεις:
«Να μην σε είχα γνωρίσει νωρίτερα» ή «Πώς ακριβώς το έκανες αυτό;» ή σκηνές όπως, σιγή με ορθάνοιχτα μάτια να με κοιτάνε.

Οι επιχειρήσεις συνήθως αντιμετωπίζουν πανομοιότυπα θέματα, άλλες φορές ευχάριστα (ανάπτυξη, φόρτο εργασίας, επέκταση κλπ.) και άλλες φορές δυσάρεστα (χαμηλή ρευστότητα, αδυναμία πωλήσεων, εσωτερικές διενέξεις κλπ.).

Αυτά τα θέματα επαναλαμβάνονται σε όλες τις επιχειρήσεις. Γι’ αυτές όταν τα βιώνουν, είναι μοναδικά, για κάποιον εξωτερικό σύμβουλο, είναι τα ίδια θέματα σε άλλες σκηνές.
Ο σύμβουλος που μπορεί να παρατηρεί απ’ έξω χωρίς να βρίσκεται στο επίκεντρο και να τον επηρεάζουν συναισθηματικά τα δρώμενα, μπορεί και ορθολογιστικά να «χειριστεί» τα θέματα.

Επιπλέον ο σύμβουλος, έχοντας την ανάλογη εμπειρία και γνώση, μπορεί να συγκρίνει εύκολα αυτό που συμβαίνει με αυτό που θα πρέπει να συμβεί.

Κι όμως κάθε μέρα διαπιστώνω ότι όσα και να γνωρίζεις πάντα υπάρχει κάτι νέο να μάθεις, όσο επιτυχημένος και να είσαι, πρέπει ταυτόχρονα να είσαι ανοιχτός σε νέα γνώση και όσες περισσότερες γνώσεις έχεις, πιο εύκολα διαπιστώνεις πόσα λίγα ξέρεις.

Φώτης Λαζάρου